X
تبلیغات
گرافیران - رنگ ، خواص رنگ ، رنگهای سرد و گرم ، رنگ مایه، رنگهای اصلی و فرعی ، رنگهای مكمل و متضاد ، شیوه رنگ آم

رنگ ، خواص رنگ ، رنگهای سرد و گرم ، رنگ مایه، رنگهای اصلی و فرعی ، رنگهای مكمل و متضاد ، شیوه رنگ آمیزی با مداد رنگی

اگر نور سفید ( نور خورشید ) را به وسیله منشور مثلث القاعده تجزیه كنیم، نواری از یك سلسله رنگهای پیوسته از قرمز، نارنجی، زرد، سبز و آبی گرفته تا بنفش به وجود می آید. اگر این اشعه رنگین به وسیله یك عدسی جمع شود، از تجمع آنها مجدداً نور سفید حاصل می گردد. این تجزیه طیف نور بعد از باران به اسم قوس قزح ( رنگین كمان ) دیده می شود.

وقتی نور سفید به یك جسم رنگی می تابد، شیء مزبور قسمتی از آن را جذب و نور را منعكس می كند. هر جسمی بر حسب رنگ خود، نور همرنگ خویش را منعكس می كند. مثلاً یك جسم قرمز، نور قرمز را منعكس می كند و سایر نورها را به خود می گیرد. هر گاه جسمی تمام طول موجها را جذب كند به رنگ سیاه دیده خواهد شد و اگر همه آنها را منعكس نماید، سفید به نظر خواهد آمد.

 

  خواص رنگ:

رنگها دارای خواص زیر می باشند:

-   شدت رنگ: كه مربوط به پر رنگی و كم رنگی آن است. رنگهای اصلی دارای بالاترین شدت رنگ یا درخشندگی می باشند.

-  ارزش رنگ: روشنی یا تاریكی رنگهای مختلف را ارزش رنگ می گویند. رنگهای تاریكتر و شفافتر از نظر بصری سنگینی و وزن بیشتری از رنگهای روشن تر و خفه تر دارند. رنگهای تیره به نظر كوچكتر از رنگهای روشن می آیند.

۳- ته رنگ (Hue ) هیو: هیو اسامی رنگهای مختلف مثل قرمز یا آبی یا سبز است.  

 

  رنگهای سرد و گرم

شاید صحبت از گرمی و سردی رنگ عجیب به نظر برسد اما تجربه علمی نشان داده است كه در یك اتاق سبز یا آبی (سبز و آبی جزو رنگهای سرد هستند ) احساس سرما به انسان دست می دهد. در حالی كه اتاقی به رنگ قرمز یا نارنجی حس گرما را در انسان بیدار می كند. در تجربه مذكور، افرادی كه در اتاق سبز آبی بوده اند در حرارت 15 درجه احساس سرما كرده اند، حال آنكه ساكنان اتاق نارنجی، قرمز در حرارت 11 تا 13 درجه سانتی گراد احساس سرما نكرده اند. در حقیقت رنگهای سرد، گردش خون را كند می كنند و رنگهای گرم باعث سرعت جریان آن می گردند. برای نمایش اجسام نزدیك از رنگهای گرم و برای نمایش اجسام دور از رنگهای سرد استفاده می شود. رنگهای گرم مانند انواع زرد، قرمز و نارنجی و رنگهای سرد مانند انواع آبی، سبز و بنفش.  

 

  رنگ مایه (تونالیته)

غرض از تونالیته یا رنگ مایه درجات مختلفی از رنگ می باشد كه با نور منعكس شده از ماده رنگی رابطه دارند. درجات مختلف رنگ را یك بار به وسیله تركیب با سفید و نیز به وسیله رقیق كردن رنگ با آب می توان به دست آورد.  

 

  رنگهای اصلی و فرعی

رنگ اصلی، رنگی است كه آن را از تركیب رنگهای دیگر نتوان به دست آورد. بر اساس تئوری كلاسیك رنگ، رنگهای اصلی عبارتند از: زرد، قرمز، آبی. از حیث نظری، با استفاده از این سه رنگ و افزودن سفید، تمام رنگهای طیف را می توانیم به دست آوریم. رنگهای اصلی در نهایت درخشندگی و اشباع می باشند. رنگهایی كه مستقیماً از تركیب رنگهای اصلی به دست می آیند به رنگهای فرعی موسومند و عبارتند از: نارنجی كه از تركیب قرمز و زرد، بنفش كه از تركیب قرمز و آبی،سبز كه از تركیب آبی و زرد به وجود می آیند.  

 

  رنگهای مكمل و متضاد

دو رنگ مكمل دو رنگی هستند كه تمام رنگهای طیف را در خود داشته باشند . مثلاً رنگهای قرمز و سبز دو رنگ مكمل یكدیگرند . زیرا رنگ سبز تركیبی از زرد و آبی است و قبلاً گفتیم كه زرد و آبی و قرمز رنگهای اصلی هستند كه از تركیب آنها می توانیم تمام رنگهای طیف را به دست بیاوریم. بنابراین، رنگ مكل هر رنگ اصلی عبارت است از تركیب دو رنگ اصلی دیگر. هر دو زوج رنگ مكل با یكدیگر متضاد نیز می باشند. یعنی در كنار یكدیگر اختلاف شدیدی را به چشم می آورند. به طور مثال در یك فضای وسیع سبز رنگ چند لكه كوچك قرمز به راحتی به چشم می خورد و خود را نمایان می سازد و با درخشندگی، تضاد خود را با زمینه سبز نشان می دهد و تعادل لازم را در چشم برقرار می كند.  

 

  طبیعت بی جان

شیوه رنگ آمیزی با مداد رنگی

مداد رنگی از ساده ترین و سریعترین ابزار های نقاشی می باشد كه دارای ویژگی های خاصی است. به وسیله مداد رنگی خطوط نازك و ظریف و نیز سطح های رنگی بزرگ و همچنین انواع رنگها و نیم رنگهای ممكن را می توان به وجود آورد. با این ابزار می توانید با سرعت نقاشی كنید و با كم و زیاد نمودن فشار دست قدرت رنگ ها را شدید یا ضعیف نمایید. مداد رنگی به وسیله پاك كن پاك می شود و تغییراتی را كه لازم است در نقاشی ایجاد شود، امكان پذیر می سازد. بر روی انواع كاغذ های نرم و زبر می توان به راحتی با این وسیله كار كرد مداد رنگی بر روی كاغذ زبر ایجاد بافت های گوناگونی می كند كه از نظر بصری تأثیر خاصی دارد. مداد رنگی از گروه رنگ های نیمه شفاف است كه به راحتی با یكدیگر مخلوط می شود و می توان رنگها را به صورتی با یكدیگر مخلوط كرد كه در عین آنكه هر دو رنگ خاصیت رنگی خود را حفظ می نمایند، موجب پیدایش رنگ تازه ای نیز خواهند شد. سعی كنید بیش از دو یا سه رنگ را با یكدیگر مخلوط نكنید زیرا از درخشندگی رنگ كاسته خواهد شد. نرمی یا سختی نوك مداد رنگی نیز در رنگ آمیزی طرح مؤثر می باشد. آزادی عمل در طرز كار با این وسیله موجب می شود كه به تنوع زیادی در نقاشی دست یابید.  

 

  شیوه رنگ آمیزی با آبرنگ ، كلاژ یا وصله گری ، نقاشی با چاپ كلیشه

 

  شیوه رنگ آمیزی با آبرنگ

ابزارهای لازم برای كار با آبرنگ، یك جعبه آبرنگ خوب كه حد اقل دوازده رنگ داشته باشد. همچنین قلم موی شماره 10 آبرنگ به اندازه متوسط است، با این قلم مو می توانید لكه های نسبتاً بزرگ ایجاد نمایید و نیز خطوط ظریف را نیز رسم نمایید. قلم موی خوب وقتی خیس می شود نوكش به نازكی سوزن در می آید. وسیله دیگری كه برای نقاشی با آبرنگ لازم دارید عبارتند از: یك تخته شاسی به رنگ سفید. (از یك صفحه شیشه ای كه پشت آن كاغذ سفید چسبانده شده می توانید استفاده كنید.) سفیدی شیشه یا تخته شاسی سبب می شود كه رنگ هایی را كه با هم می آمیزید ببینید و میزان غلظت آن را تشخیص دهید. یك قطعه اسفنج (ابر) كه با آن بتوانید كاغذ را مرطوب بنمایید، پارچه تمیزی برای پاك كردن و خشك نمودن قلم ها و همچنین دو ظرف كوچك برای آب، یكی برای شستن قلم مو و دیگری برا ی آماده نمودن و در هم آمیختن رنگها. پیش از شروع نقاشی با آبرنگ كاغذ را نمناك كنید (با اسفنج مرطوب ) سپس كاغذ را بر روی میز یا تخته زیر دستی با چسب بچسبانید. در این حالت سطح كاغذ چین خوردگی دارد ولی پس از چند دقیقه كه نم كاغذ برچیده شد سطح آن نیز صاف می گردد. كاغذ را دوباره مرطوب نمایید و اندكی صبر كنید تا نم آن كم شود، در حینی كه سطح كاغذ در حال خشك شدن است با مداد نرم، پاره ای از قسمت های شكلی را كه در نظر دارید مجسم سازید روی كاغذ نمناك طرح كنید. پس از پایان طرح كاغذ را به كنار بگذارید تا رطوبت در آن رسوخ نماید، در این فرصت رنگها را آماده كنید.

قلم مو را با مقداری آب و با رنگ آغشته سازید و رنگ را كاملاً روی تخته شاسی بمالید تا كاملاً حل شود. دفترچه آبرنگ یا تخته ای را كه كاغذ آبرنگ بر روی آن چسبیده روی سطح صاف قرار داده و به نقاشی بپردازید. قلم مو باید همیشه پر از آب و رنگ باشد، خواه شكل ظریفی را نقش كنید و یا اینكه سطح بزرگی را رنگین سازید. دلیلش این است كه در این روش، عمل نقاشی باید با سرعت و جرأت انجام گیرد و چنانچه قلم مو خشك باشد این عمل امكان پذیر نخواهد بود. در نقاشی با آبرنگ برای اینكه رنگها در همدیگر نروند، بین ضربات قلم فاصله كوتاهی در نظر بگیرید تا كاغذ بتواند رنگ اول را در خود فرو ببرد و برای پذیرش رنگ بعدی آماده شود. اگر بخواهید رنگ ها كاملاً شفاف و درخشنده با شند باید صبر كنید تا لایه رنگی كه روی كاغذ كشیده اید كاملاً خشك شود و سپس لایه دیگر را روی آن بكشید. چون جنسیت مادی آبرنگ شفاف است، بنابراین هر لایه ای كه روی لایه دیگر می نهید رنگ لایه زیرین را نیز نشان می دهد و در محل برخورد دو لایه، رنگ تیره تر خواهد شد. مثلاً اگر سطحی را به ر نگ سبز درآورید و پس از خشك شدن لایه قرمز روی آن بكشید در نقاطی كه سبز و قرمز روی هم قرار گرفته باشد رنگ قهوه ای پدید خواهد آمد. ولی نباید بیش از دو یا سه رنگ را با هم مخلوط نمود چون در این صورت رنگ كدر خواهد شد. هرگز رنگ سفید به كار نبرید. سفید، رنگها را مات می كند و از درخشندگی رنگ می كاهد و خصلت نقاشی با آبرنگ یعنی (شفافیت) را از بین می برد.

7برنگ را نباید غلیظ به كار ببرید چون رنگ غلیظ نمی گذارد سایر رنگها از زیر آن دیده شوند و نقاشی آبرنگ به نقاشی با گواش شبیه خواهد شد. قلم مو را بعد از هر رنگ در آب تمیز بشویید و با پارچه خشك كنید و سپس به رنگ دیگر آغشته نمایید. برای از بین بردن لكه رنگی كه به نظرتان جالب نیست، اسفنج را در آب خیس كنید و آهسته روی لكه مزبور بكشید. لكه را با دقت به وسیله اسفنج بردارید. صبر كنید تا كاغذ خشك شود. پس از آنكه كاغذ كاملاً خشك شد رنگ مورد نظر را به شكل لایه نازك روی آن قرار دهید. برای اینكه در نقاشی با آبرنگ موفقیت كامل به دست آورید تمرین را از موضوع های كوچك و بسیار ساده آغاز نمایید. دو عدد میوه، چند فنجان، یك شاخه گل و ... ابتدای این كار دقیقاً به این اشیا نگاه كنید. رنگهای آنها را تشخیص دهید، مرز تاریكی و روشنی رنگ ها را معین كنید وبه ساختن آنها بپردازید.  

 

  كلاژ یا وصله گری ( چسباندن مواد و اشیاء در نقاشی )

ساختن یك اثر هنری به وسیله اشیا و مواد، عملی لذت بخش و در عین حال آسان است. این روش توسط ژرژ براك نقاش فرانسوی قرن بیستم معمول گشت. در این روش به عوض رنگ و قلم مو از كاغذهای رنگی، یا كاغذ روزنامه، پارچه و مواد دیگر، كه به شكلهای مختلف بریده شده اند و یك چسب استفاده می كنیم. تأثیری كه كاغذ رنگی در چشم ایجاد می كند با تأثیری كه رنگی كه با قلم مو روی بوم گذارده می شود تفاوت دارد. در این روش به تركیب رنگ نیازی نیست بلكه انتخاب رنگ ها و چگونگی همجوار نمودن آنها اهمیت دارد. به عبارت دیگر كمپوزیسیون مناسبی از تركیب اشیاء و رنگ آنها را در میان موضوعی خاص ایجاد می كند. با كاغذ كشی، كاغذ های شفاف و انواع زرورقهای رنگی تمرینهای جالبی می توان انجام داد، به دلیل شفاف بودن این كاغذها، رنگ كاغذ زیر از پشت كاغذی كه روی آن چسبانده می شود دیده می شود و تولید نیم رنگهایی می كند كه با كاغذهای معمولی نمی توان به دست آورد.  

 

  نقاشی با چاپ كلیشه ( چاپ دستی رنگی )

چاپ دستی وسیله ساده و سرگرم كننده ای است كه امكان تكرار شكلها را آسان می كند. با این روش می توان نسخه های متعددی از یك یا چند شكل ایجاد نمود و در صورت لزوم رنگ آنها را تغییر داد، از این رویه در تهیه طرح های تزئینی، ساختن كاغذ دیواری و نقش پارچه می توان استفاده نمود. برای تهیه چاپ دستی به نحو زیر عمل كنید:

یك ورق مقوای نازك سفید كه مقاومت كافی داشته باشد تهیه كنید. تصویرهایی را كه می خواهید تكرار نمایید با مداد نازك روی این صفحه طرح كنید. درون شكل ها را با كارد كاغذبری و یا قیچی ببرید. به این ترتیب كلیشه ای با فرم های تو خالی پدید می آید. كلیشه مزبور را روی كاغذ سفید پونز كنید. (كاغذ باید قبلاً روی تخته ای ثابت شده باشد) با رنگ آمیزی درون فضای سفید نتیجه كار اثری است كه در تصویر زیر مشاهده می كنید.

چاپ دستی را می توان با پاشیدن رنگ هم رنگ آمیزی نمود. برای این كار یك مسواك كهنه را در رنگ گواش رقیق فرو كنید. مسواك را در دست بگیرید و با دست دیگر چوب نازكی را به كلیشه تكیه دهید. مسواك را به لبه چوب بمالید. با این عمل قطرات رنگ روی كلیشه پخش می شود. برای اینكه شكلها كاملاً رنگ بگیرند این عمل را چندین بار تكرار نمایید. در این شیوه برای آنكه رنگها با هم آمیخته نشوند پس از پایان رنگ آمیزی هر شكل روی آن را با یك تكه كاغذ بپوشانید. اگر شیوه رنگ پاشی با مسواك را خوب یاد بگیریدمی توانید با كم و زیاد كردن مقدار رنگی كه روی شكلها می پاشید حجم و سایه روشن شكل را هم مجسم سازید. اگر چند رنگ را روی یك شكل بپاشید رنگهای تركیبی جالبی پدید خواهند آمد. به طور مثال اگر دو رنگ متضاد مثلاً سبز و قرمز را روی یك شكل بپاشید، نقطه های رنگین در كنار هم تأثیر چشمگیری خواهند داشت. به غیر از مسواك از رنگ پاش های دیگر نظیر اسپری های رنگ و نیز فوتك رنگ كه بافتی مشابه بافت روش مسواك دارد و یا ایر براش كه نوعی پمپ رنگ پاش در ابعاد كوچك می باشد، می توان استفاده كرد. در چاپ رنگی باید نكات زیر را رعایت نمود:

رنگ را در ظرفی با آب مخلوط نمایید. غلظت این مایع باید متعادل باشد. مسواك نباید بیش از حد از مایع رنگین انباشته باشد چون در این صورت قطرات درشت رنگ روی كار خواهد چكید. مسواك را با ملایمت و با حركت یكنواخت به لبه تخته بكشید. پیش از آنكه رنگ خشك شود رنگ دیگری روی آن نپاشید. پس از پایان رنگ آمیزی كلیشه را به آرامی از روی ورقه ای كه شكل ها بر روی آن چاپ شده است بردارید.

چاپ دستی را روی پارچه و گونی هم می توان انجام داد. برای رنگ آمیزی روی پارچه، رنگهای مخصوصی وجود دارد كه ثابت می ماند و قابل شست و شو هم هست ولی با رنگ گواش غلیظ هم می توان نقوش را روی پارچه چاپ نمود. پارچه زبر و انواع پارچه هایی كه الیاف درشت دارند برای این كار مناسب ترند. اگر پارچه ای كه انتخاب می كنید از جنس گونی باشد قبلاً سطح آن را سفید كنید و سپس نقوش را روی آن چاپ بزنید. برای چاپ روی گونی و پارچه، قلم مو و بالشتك به كار ببرید.  

+ نوشته شده توسط ابراهیم در دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 و ساعت 13:0 |